Programma

Franz Schubert (1797–1828)

Fantasie in f klein, D. 940 — voor piano vierhandig

I. Allegro molto moderato

II. Largo

III. Scherzo. Allegro vivace

IV. Finale. Allegro molto moderato

Radamés Gnattali (1906–1988)

Pianoconcert nr. 2 — versie voor twee piano’s

I.

II. Dolente

III. Ritmado

Dit huisconcert brengt twee verhalen samen — het ene gaat bijna negentig jaar terug in de tijd, het andere is veel persoonlijker.

Centraal in het programma staat Pianoconcert nr. 2 van Radamés Gnattali, geschreven in 1936 en voor het eerst uitgevoerd in Brazilië in 1937. Enkele jaren later bracht de gevierde Braziliaanse pianist Arnaldo Estrella het concert naar de Verenigde Staten. In 1943 vond een van de meest bijzondere uitvoeringen plaats met het legendarische Philadelphia Orchestra onder leiding van Eugene Ormandy.

Ormandy was een van de belangrijkste dirigenten van de twintigste eeuw. Meer dan vier decennia stond hij aan het hoofd van het Philadelphia Orchestra, waar hij een bepalende rol speelde in de ontwikkeling van de beroemde orkestklank en een indrukwekkende internationale carrière en discografie opbouwde. Ook had hij een belangrijke muzikale band met Sergej Rachmaninov: Ormandy dirigeerde het Philadelphia Orchestra bij opnamen van drie van diens vier pianoconcerten, met Rachmaninov zelf achter de piano.

De uitvoering van Gnattali’s pianoconcert liet bovendien een bijzonder historisch spoor na. Op de orkestpartituur schreef Ormandy een persoonlijke opdracht aan de Braziliaanse componist, waarin hij zijn bewondering uitsprak voor wat hij een ‘excellent concerto’ noemde.

Meer dan tachtig jaar later keert dit bijzondere werk eindelijk terug naar de Braziliaanse concertzaal. Op 13 december zal Luís Rabello Gnattali’s Tweede pianoconcert in Rio de Janeiro uitvoeren met het Petrobras Symfonieorkest — de eerste uitvoering van het concert op Braziliaanse bodem sinds de première in 1937.

Het huisconcert in Rotterdam op 29 november vormt een bijzondere muzikale warming-up voor deze historische terugkeer. Voordat Luís dit groots opgezette werk voor solopiano en groot orkest meeneemt naar het symfonische podium in Rio, krijgt het Nederlandse publiek de kans het te beleven in een intieme ‘pocketversie’ voor twee piano’s. De kleuren, texturen en energie van het orkest worden samengebracht in de tweede piano, waardoor het publiek dit indrukwekkende pianoconcert van heel dichtbij kan ervaren.

En hier begint het tweede verhaal.

Voor deze uitvoering heeft Luís Sebastiaan van Bavel uitgenodigd, een pianist die een bijzondere plaats inneemt in zijn eigen muzikale leven. Sebastiaan was Luís’ eerste pianoleerling in Nederland en begon op vijftienjarige leeftijd bij hem te studeren.

Jaren later ontmoeten leraar en leerling elkaar opnieuw — niet langer alleen als leraar en leerling, maar als twee musici die samen het podium delen. Voor Luís is het een bijzonder voorrecht en een grote vreugde om Sebastiaan te mogen verwelkomen en te zien hoe de vijftienjarige leerling van toen zijn vleugels heeft uitgeslagen en is uitgegroeid tot de bijzondere en succesvolle musicus die hij vandaag de dag is.

Samen brengen Luís en Sebastiaan Gnattali’s orkestrale wereld tot leven op twee piano’s. Daarnaast delen zij het klavier in een van de meest geliefde meesterwerken uit het repertoire voor piano vierhandig: Franz Schuberts Fantasie in f klein, D. 940.

Sebastiaan van Bavel

Sebastiaan van Bavel is een Nederlandse pianist, componist en docent wiens werk zich beweegt tussen jazz, klassiek en cross-over projecten. In zijn eigen muziek combineert hij jazztradities met invloeden uit de westerse en Indiase klassieke muziek, waarbij improvisatie en swing centraal blijven staan. Zijn werk trekt ook internationaal de aandacht; zo merkte pianist Brad Mehldau in een interview op: “Onlangs checkte ik Sebastiaan van Bavel op YouTube, heel indrukwekkend.” Sinds zijn eerste buitenlandse concerten in 2011 in Zwitserland bracht zijn muzikale praktijk hem naar diverse podia en festivals wereldwijd.

Zijn werk als speler en studio-artiest kenmerkt zich door een grote variatie in genres. Inmiddels droeg hij als pianist, arrangeur of componist bij aan ruim 25 CD- en EP-producties. Zijn netwerk loopt uiteen van samenwerkingen met klassiek pianist Ralph van Raat in de Grote Zaal van De Doelen en de Hertz-zaal in TivoliVredenburg, tot projecten met zanger Tim Akkerman en een EP met kleinkunstzanger Marijn Brouwers. Als bandleider bracht hij drie trio-albums uit, waarbij hij voor zijn tweede album de formatie uitbreidde tot een kwintet met saxofonist Jasper Blom. Dit wisselt hij af met twee duo-albums met vader Rob van Bavel en bijdragen aan elektronische house-EP's van zijn broer, waarmee zij als de Bavel Brothers onder andere op het ASM Festival stonden. Binnen de jazzscene werkte hij onder meer samen met John Clayton, Steve Grossman, Jesse van Ruller en Trijntje Oosterhuis. Daarnaast treedt hij op als sideman bij formaties rond Paul van Kessel, Deborah J. Carter, Loet van der Lee en Luca Warmer, terwijl zijn eigen composities zowel in Nederland als daarbuiten worden uitgevoerd.

De basis voor deze veelzijdige praktijk werd gelegd aan Codarts Rotterdam, waar hij summa cum laude afstudeerde. Zijn brede oriëntatie was destijds al zichtbaar toen hij eerste prijzen won bij het Prinses Christina Concours in zowel de categorie Jazz als Klassiek. Zijn debuutalbum As The Journey Begins werd in 2014 bekroond met een Edison Award, destijds snel gevolgd door de Conservatorium Talent Award en de Dordtse Jazzprijs. Van zijn vroege projecten tot zijn huidige werk laat van Bavel zien dat hij zich in uiteenlopende muzikale landschappen thuis voelt, met behoud van een eigen herkenbaar geluid.

Luís Rabello

Luís Rabello is een Braziliaanse pianist, woonachtig in Nederland en verbonden als recording artist aan het Nederlandse label Challenge Records. Hij werd geboren in Rio de Janeiro in een familie van gerenommeerde musici, studeerde aan het Tsjaikovski Conservatorium in Moskou en voltooide zijn masteropleiding aan Codarts Rotterdam, waar hij afstudeerde met het hoogst mogelijke cijfer: een 10 summa cum laude.

Rabello concerteerde veelvuldig in Europa, onder meer in het Concertgebouw in Amsterdam, De Doelen in Rotterdam en in concertzalen in Parijs, Brussel, Barcelona, Lissabon, Zwitserland, Duitsland en Italië. Zijn opnamen en concerten kregen internationale erkenning van onder andere Gramophone, Diapason, Pianist Magazine en de Volkskrant.

De afgelopen jaren is Rabello in het bijzonder verbonden geraakt met de muziek van Radamés Gnattali. De componist onderhield nauwe persoonlijke en muzikale banden met de familie Rabello en in 2014 gaf Gnattali’s weduwe, Nelly Gnattali, Luís toegang tot de ongepubliceerde manuscripten van de componist. Sindsdien wijdt hij een belangrijk deel van zijn artistieke werk aan het onderzoeken, uitvoeren en opnemen van Gnattali’s muziek, waaronder verschillende wereldpremières.

Zijn album Moto Contínuo, volledig gewijd aan de pianomuziek van Gnattali, kreeg internationaal lovende kritieken. Het Franse tijdschrift Diapason bekroonde de opname met vijf sterren, terwijl Gramophone Rabello’s vertolkingen omschreef als “superbly played”.